Μη Καυκασοειδής πρόσμειξη στην Τουρκία

Ένα άρθρο για την προέλευση των Nogays από τον Καύκασο (Phylogeographic Analysis of Mitochondrial DNA in the Nogays: A Strong Mixture of Maternal Lineages from Eastern and Western Eurasia, pdf) περιέχει έναν χρήσιμο αναλυτικό πίνακα των μιτοχονδριακών απλοομάδων σε ένα δείγμα 218 Τούρκων, προερχόμενο από τον Richards 2000 (pdf).

Σε αυτό το δείγμα, οι ακόλουθες μη Καυκασοειδείς απλοομάδες ανιχνεύτηκαν:

• 2.78% L (Νεγροειδής)
• 0.46% A (Μογγολοειδής)
• 0.46% A (Μογγολοειδής)
• 1.39% C (Μογγολοειδής)
• 1.85% D (Μογγολοειδής)
• 0.46% F (Μογγολοειδής)
• 0.46% Y (Μογγολοειδής)

Επομένως, ανιχνεύτηκε 2.78% Νεγροειδούς και 5.08% Μογγολοειδούς πρόσμειξης, ή συνολικά 7.86% μη Καυκασοειδούς πρόσμειξης. Επιπλέον υπάρχουν 1.5% απλοομάδες Ινδικής προέλευσης οι οποίες όμως δεν μπορούν να θεωρηθούν ως μη Καυκασοειδείς.

Μπορούμε επίσης να εξετάσουμε τη μη Καυκασοειδή πρόσμειξη στις Τουρκικές απλοομάδες του χρωματοσώματος Υ που καθορίζουν την πατρική καταγωγή, με το δείγμα 513 Τούρκων από τη Μικρά Ασία του Cinnioglu (pdf).

• 0.39% A (Νεγροειδής)
• 0.19% E3a (Νεγροειδής)
• 0.39% E3* (Νεγροειδής)
• 0.39% C*(xC3) (Μογγολοειδής)
• 0.97% C3 (Μογγολοειδής)
• 0.19% O3 (Μογγολοειδής)
• 2.92% N*(xN3a) (Μογγολοειδής)
• 0.97% N3a (Μογγολοειδής)
  
• 0.19% Q2 (Μογγολοειδής)
• 1.75% Q*(xQ2) (Μογγολοειδής)
  

Επομένως υπάρχει 0.97% Νεγροειδούς και 7.38% Μογγολοειδούς πρόσμειξης, και 8.35% συνολικά μη Καυκασοειδούς πρόσμειξης.

Σύμφωνα με τα παραπάνω, η συνολική μη Καυκασοειδής πρόσμειξη στους Τούρκους μπορεί να υπολογιστεί ως 1.88% Νεγροειδής και 6.72% Μογγολοειδής, συνολικά 8.6%.

Το Γενογραφικό Πρόγραμμα

To Γενογραφικό (ή Γονιδιογραφικό) Πρόγραμμα (Genographic Project) είναι μια καινούρια προσπάθεια για την μελέτη της καταγωγής των ανθρώπων του πλανήτη, μέσω της ανάλυσης του μιτοχονδριακού DNA (για τις γυναίκες) και του χρωματοσώματος Υ (για τους άντρες). Σκοπός του προγράμματος είναι να συγκεντρώσει μεγάλα δείγματα ιθαγενών πληθυσμών από όλο τον κόσμο, με στόχο τα 100.000 δείγματα. Στην ανακοίνωση του προγράμματος περιλαμβάνονται επίσης αναφορές στη μελέτη αρχαίου DNA καθώς και στη συσχέτιση των στοιχείων με τα στοιχεία της γλωσσολογία, ιστορίας και αρχαιολογίας.

Το πρόγραμμα είναι κοινή προσπάθεια της National Geographic Society και της IBM, και είναι εντελώς ιδιωτικά χρηματοδοτούμενο. Το διεθνές κοινό μπορεί να συμμετάσχει ενεργά σε αυτό υποβάλλοντας ένα δείγμα DNA για $100. Για αυτή την τιμή, ο κάθε συμμετέχων ή συμμετέχουσα θα μάθει την απλοομάδα του, δηλαδή την προέλευση της μητέρας, της μητέρας, ..., της μητέρας της κάθε γυναίκας, ή την προέλευση του πατέρα, του πατέρα, ..., του πατέρα, του κάθε άντρα. Το πρόγραμμα έχει αυστηρές προδιαγραφές για την διατήρηση της ανωνυμίας των γενετικών στοιχείων του κάθε συμμετέχοντα. Για κάθε πελάτη, θα εκδίδεται ένας μυστικός κωδικός, με τον οποίο θα μπορεί να δει τα αποτελέσματα του τεστ του, αλλά δεν θα συγκεντρώνονται άλλα προσωπικά δεδομένα.

Το πρόγραμμα έχει δύο σκέλη: (α) τη συγκέντρωση δειγμάτων από πληθυσμούς του πλανήτη, και (β) την εθελοντική υποβολή δειγμάτων από τον οποιοδήποτε το επιθυμεί. Το (β) χρησιμεύει για την οικονομική υποστήριξη του προγράμματος, και επιτρέπει ταυτόχρονα στον καθένα να συμμετέχει στην καινούρια γνώση, μαθαίνοντας την απλοομάδα του, και τις κινήσεις των προγόνων του στο χρόνο και στον χώρο, από την πρωτοεμφάνιση του Homo sapiens πριν από μερικές δεκάδες χιλιάδες χρόνια έως τις τελευταίες χιλιάδες χρόνια.

Ο επίσημος ιστότοπος του προγράμματος περιλαμβάνει πολλές επιπλέον πληροφορίες για το πρόγραμμα, τους στόχους του, την υπάρχουσα γνώση για την προέλευση των ανθρώπων, καθώς και για το πώς μπορεί κάποιος να συμμετάσχει στο πρόγραμμα.

Απόψεις Κυπρίων μαθητών

Προβληματισμό αλλά και αντιδράσεις πυροδότησαν τα αποτελέσματα έρευνας που έκανε το Λύκειο Μ. Κουτσόφτα – Α. Παναγίδη Παλιομετόχου και τα οποία παρουσιάστηκαν χθες ενώπιον της Επιτροπής Παιδείας της Βουλής.
Μερικά από τα αποτελέσματα της έρευνας είναι:
* Το 61,8% των μαθητών συμφωνούν με τη θέση ότι η παρουσία ξένων εργατών αυξάνει την εγκληματικότητα, το 15,7% δεν συμφωνούν και 22,5% δεν παίρνουν θέση.
* Μόλις το 11,8% των μαθητών θα μπορούσαν να παντρευτούν με ένα μαύρο/-η, το 74,4% δεν θα μπορούσαν και το 13,8% δεν παίρνουν θέση.
* Το 36,6% των μαθητών δηλώνουν ότι θα μπορούσαν να παντρευτούν με ένα Ρώσο/-ίδα, το 47,2% δεν θα μπορούσαν και το 16,2% δεν παίρνουν θέση.
* Το 41,3% θα μπορούσαν να παντρευτούν με έναν Άγγλο/-ίδα, το 34,5% δηλώνουν ότι δεν θα μπορούσαν και το 24,2% δεν παίρνουν θέση.
* Το 34,8% θα μπορούσαν να παντρευτούν με ένα Σουηδό/-δή, το 44,4% δεν θα μπορούσαν και το 20,8% δεν παίρνουν θέση.
* Μόλις το 10,4% θα μπορούσαν να παντρευτούν με ένα Φιλιππινέζο/-έζα, το 79% δεν θα μπορούσαν και το 10,6% δεν παίρνουν θέση.
* Μόλις το 8,2% θα μπορούσαν να παντρευτούν έναν/μια αλλόθρησκο/αλλόθρησκη (μουσουλμάνο/-α, βουδιστή/-στρια), το 82,9% δηλώνουν ότι δεν θα μπορούσαν και το 8,9% δεν παίρνουν θέση.
* Το 26,7% θα μπορούσαν να παντρευτούν έναν/μια Xριστιανό/Xριστιανή άλλου δόγματος (Καθολικό/-ή, Προτεστάντη/-τισσα κ.τ.λ.), το 53,7% δηλώνουν ότι δεν θα μπορούσαν και το 19,6% δεν παίρνουν θέση.
* Το 58,1% θα μπορούσαν να παντρευτούν έναν/μια Χριστιανό/Χριστιανή Ορθόδοξο/-η που δεν κατάγεται από την Κύπρο ή την Ελλάδα, το 21,1% δηλώνουν ότι δεν θα μπορούσαν και το 20,8% δεν παίρνουν θέση.
* Το 24,1% θα επέλεγαν για εργοδότηση έναν/μια Σριλανκέζο/-α, το 50,6% δηλώνουν ότι δεν θα επέλεγαν και το 25,3% δεν παίρνουν θέση.
* Μόλις το 13,5% θα επέλεγαν για εργοδότηση έναν/μια Τουρκοκύπριο/-α, το εντυπωσιακό 71,6% δηλώνουν ότι δεν θα επέλεγαν και το 14,9% δεν παίρνουν θέση.
* Μόλις το 12,3% των μαθητών δηλώνουν ότι θα δέχονταν να κτιστεί στη γειτονιά τους τζαμί.
* Το 44,9% συμφωνούν με τη θέση ότι η ελληνική φυλή είναι η ανώτερη στον κόσμο, το 29,6% δεν συμφωνούν και το 25,5% δεν παίρνουν θέση.
* Το εντυπωσιακό 68,5% συμφωνούν με τη θέση ότι η Ορθόδοξη Χριστιανική Θρησκεία είναι η ανώτερη όλων των θρησκειών.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Παιδείας της Βουλής Νίκος Τορναρίτης είπε ότι η λύση στο πρόβλημα του ρατσισμού δεν είναι να φύγουν οι ξένοι, αλλά να μάθουμε να ζούμε μαζί σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία.
Ωστόσο, ο Διευθυντής Μέσης εκπαίδευσης του Υπ. Παιδείας Ανδρέας Σκοτεινός δηλώνει ότι τα αποτελέσματα είναι διογκωμένα. Επίσης, ο πρόεδρος της Συνομοσπονδίας Γονέων Μέσης Ηλίας Δημητρίου τόνισε ότι τα επίπεδα ρατσισμού είναι τα ίδια που υπάρχουν και στο εξωτερικό. Επίσης, τόσο οι καθηγητές όσο και οι μαθητές του Λυκείου δηλώνουν ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα ρατσισμού στο σχολείο τους.

Σύνδεσμος (Σημερινή)

Πόλεμος κατά της παχυσαρκίας της Κομισιόν

Πρώτη η Eλλάδα στη λίστα των υπέρβαρων

Tου ανταποκριτή μας στις Bρυξελλες Kωνσταντινου Kαλλεργη

Oι Eλληνες και ειδικά οι Kρητικοί είναι οι πλέον παχύσαρκοι Eυρωπαίοι, σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε χθες τη δημοσιότητα η Eυρωπαϊκή Eπιτροπή, η οποία κηρύττει τον πόλεμο κατά της παχυσαρκίας διαπιστώνοντας ότι το πρόβλημα εξαπλώνεται ραγδαία, πλήττοντας μάλιστα ιδιαίτερα τα παιδιά και, κυρίως, τις μεσογειακές χώρες. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με στοιχεία της Γενικής Διεύθυνσης Yγείας του επιτρόπου Mάρκου Kυπριανού, σχεδόν το 80% των Eλλήνων και το 75% των Eλληνίδων λογίζονται ως υπέρβαροι με βάση τα διεθνή δεδομένα για το θέμα αυτό, ποσοστό που είναι το υψηλότερο στην Eυρώπη, ενώ και στα παιδιά η κατάσταση είναι ιδιαίτερα προβληματική, με την Kρήτη να κατέχει την πρώτη θέση στην Eνωση στην παχυσαρκία μεταξύ των εφήβων (13-17 ετών) και στην Eλλάδα συνολικά στην πέμπτη θέση. Περίπου ο ένας στους τρεις εφήβους στην Kρήτη και ο ένας στους τέσσερις στην Eλλάδα είναι υπέρβαρος, ενώ περίπου το 10% αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα... Oι λόγοι είναι φυσικά πολλοί και πολύπλοκοι, όμως οι δύο βασικότερες συνιστώσες είναι προφανείς: η αλλαγή, μέσα σε λίγα χρόνια, διαιτολογικών συνηθειών χιλιετιών και ο ολοένα και μεγαλύτερος περιορισμός της σωματικής άσκησης. Δεν είναι τυχαίο ότι, σύμφωνα με Eπιτροπή, στα παιδιά ηλικία 7-11 ετών, το μεγαλύτερο πρόβλημα παχυσαρκίας εντοπίζεται κατά σειράν στη Mάλτα, στην Iσπανία, στη Σικελία, στο Γιβραλτάρ, στην Kρήτη, στην Πορτογαλία και στην Iταλία, με την Kύπρο και την Eλλάδα γενικότερα να βρίσκονται και αυτές σε περίοπτο θέση.

Tα στάδια της εκστρατείας

Στην πανευρωπαϊκή ιεραρχία του πάχους η Eλλάδα κατέχει λοιπόν την πρώτη θέση, με 78,6% στους άνδρες (το 27,5% επικίνδυνα παχύσαρκοι) και το 74,7% (το 38,1% σε επικίνδυνο βαθμό) στις γυναίκες. Oμως σε σχεδόν όλα τα κράτη-μέλη το πρόβλημα είναι σοβαρό. Kατόπιν όλων αυτών, η Eπιτροπή, διά του κ. Kυπριανού, κήρυξε χθες, Παγκόσμια Hμέρα Kαταναλωτού, την έναρξη μιας πολυεπίπεδης εκστρατείας κατά της παχυσαρκίας, στους στόχους της οποίας θα συγκαταλέγονται όχι μόνο η... συνείδηση του κάθε Eυρωπαίου αλλά και η ευρωπαϊκή βιομηχανία τροφίμων.

Σε πρώτη φάση, η εκστρατεία αυτή λαμβάνει τη μορφή ενός «φόρουμ» στο οποίο συμμετέχουν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς με στόχο τον εντοπισμό και τη λήψη μέτρων, σε εθελοντική βάση, στους τομείς της ενημέρωσης των καταναλωτών, της διαφήμισης, της προώθησης της σωματικής αγωγής αλλά και του μεγέθους και του ιδίου του περιεχομένου των «μερίδων» ετοίμων φαγητών. Προσδοκία της Eπιτροπής είναι ότι τα μέτρα αυτά θα καταστούν ορατά εντός του 2006. Πάντως, όπως επισημαίνεται, σε περίπτωση που αυτή η προσπάθεια... αυτοχαλιναγώγησης δεν αποδώσει, τότε η Eπιτροπή θα αρχίσει να κινείται προς τη λογική της νομοθεσίας, με στόχο την επιβολή κάποιων ελαχίστων κανόνων υγείας.

Σύνδεσμος (Καθημερινή)

Tο DΝΑ αποκαλύπτει ελληνικά μυστικά

EΠIΣTHMH

Tο DΝΑ αποκαλύπτει ελληνικά μυστικά

Tο μυστικό της καταγωγής των Mινωιτών και των Mυκηναίων βρίσκεται αποθηκευμένο... στα δόντια τους και δεν θα μείνει κρυφό για πολύ. Λείπουν ακόμα μερικά δείγματα για την ολοκλήρωση της πρωτοποριακής έρευνας στο DΝΑ των αρχαίων, με επικεφαλής τον διάσημο Έλληνα γενετιστή καθηγητή Γιώργο Σταματογιαννόπουλο

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΤΗΜΕΡΤΖΗ

Ο γενετιστής-ερευνητής κ. Γιώργος Σταματογιαννόπουλος έθεσε την τεχνολογία του ανασυνδυασμού του DNA που ανακαλύφθηκε τη δεκαετία του '70 και αποτελεί το κλειδί της γενετικής μηχανικής και κάθε σύγχρονης βιολογικής και ιατρικής έρευνας στην υπηρεσία της Αρχαιολογίας

Το πρώτο συμπέρασμα της νέας επιστήμης, της Μοριακής Αρχαιολογίας, βρίσκεται ήδη καθ' οδόν: H παρουσία των Ελλήνων στον χώρο της Μεσογείου εντοπίζεται τουλάχιστον χίλια χρόνια νωρίτερα απ' ό,τι πιστεύαμε έως τώρα, στο 2900 π.X. Ένας Έλληνας γιατρός γενετιστής-ερευνητής επί 46 χρόνια, με διεθνείς επιτυχίες στον τομέα της έρευνας της μεσογειακής αναιμίας, τη θεραπεία της δρεπανοκυτταρικής αναιμίας, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Ουάσιγκτον Σιάτλ, Γιώργος Σταματογιαννόπουλος, βρίσκεται εδώ και δυο-τρία χρόνια επικεφαλής μιας έρευνας μεγάλης κλίμακας, που διεξάγεται σε συνεργασία με μια πλειάδα Ελλήνων επιστημόνων.

«H έρευνα έχει σκοπό να εκμεταλλευθεί την πρόοδο της τεχνολογίας της Γενετικής, να διαγνώσει το DNA των αρχαίων Ελλήνων και να διαπιστώσει την προέλευσή τους, αν ήταν από τον Βορρά, αν ήρθαν από τις στέπες της Ρωσίας ή την Κεντρική Ευρώπη, αν υπάρχει συνέχεια. Κάτι που αμφισβητήθηκε από κάποιους συγγραφείς, ιδίως κατά τον 19ο αιώνα», λέει στα «NEA» ο καθηγητής Γ. Σταματογιαννόπουλος, ο οποίος βρέθηκε πρόσφατα στην Ελλάδα με αφορμή την ανακήρυξή του σε αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών.

Στην ομάδα συμμετέχουν ο καθηγητής Ιατροδικαστικής κ. Μιχαλοδημητράκης, οι αρχαιολόγοι δόκτορες Αντώνιος Βασιλάκης, Μεταξία Τσιποπούλου, Ελένη Κονσολάκη, η κ. Μαρία Γιαννοπούλου και η δρ Ανθρωπολογίας Μακ Τζορτζ, οι οποίοι συμβάλλουν εις την έρευνα με το απαραίτητο υλικό: δείγματα οστών και κυρίως δόντια, τα οποία παραχωρούνται από τους αρχαιολόγους και εξάγονται στις Ηνωμένες Πολιτείες με την έγκριση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας. Εκεί υφίστανται μια δύσκολη και δαπανηρή επεξεργασία, η οποία είναι δυνατή σήμερα μετά τις προόδους της έρευνας να παίρνει ένα κομμάτι DNA, να το κόβει, να το επανασυνδέει και να το αναπλάθει, μια έρευνα δαπανηρή, αφού η ανάπλαση του γενετικού υλικού ενός δοντιού στοιχίζει πολλές χιλιάδες δολάρια.

Ο κ. Σταματογιαννόπουλος, ο οποίος διευθύνει ένα ερευνητικό εργαστήριο στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον στο Σιατλ, με δεκάδες ερευνητές σ' αυτούς τους τομείς, βρήκε τον τρόπο να κόψει δρόμο και δαπάνες. Παίρνει τα δείγματα του DNA που σώζονται στα δόντια και τα αναπλάθει, βασιζόμενος στη γενετική μηχανική τεχνολογία. Μέχρι τώρα έχουν αναγνωριστεί συνολικά εκατό δείγματα: 40-50 (από τα 60 που ελήφθησαν) Μινωιτών από την Κρήτη και 20-30 Μυκηναίων. Αυτά όμως αντιπροσωπεύουν περίπου το μισό των δειγμάτων που είναι απαραίτητα για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. «Για ένα τόσο λεπτό θέμα, όπως είναι η καταγωγή των Ελλήνων, η έρευνα πρέπει να βασίζεται σε μεγάλες ομάδες πληθυσμού», υπογραμμίζει ο καθηγητής.

Πώς ασχοληθήκατε με την Αρχαιολογία;

Μύτη λεπτή, ελληνική, και μάτια που ριζώνουν κοντά στον σταυρό του προσώπου, δίνουν μια σοβαρή έκφραση στη χρυσή νεκρική μάσκα των Μυκηνών, που φέρει τα χαρακτηριστικά του αιώνιου Έλληνα. Για τον ευφάνταστο Ερρίκο Σλίμαν, αυτή είναι η Μάσκα του Αγαμέμνονα. Όμως, η γενετική επιστήμη αναζητεί την ταυτότητα των αρχαίων Ελλήνων στο DNA των οστών και των δοντιών

«Από χόμπι. Από παλιά με ενδιέφερε και μελετούσα Ιστορία. Τα τελευταία χρόνια, η έρευνα πάνω στο ανθρώπινο γονιδίωμα προχώρησε, στο να καταλάβουμε τι είναι και τι κάνει το DNA, με αποκορύφωμα το ότι έγινε γνωστή η δομή και η συνέχεια του ανθρώπινου γονιδιώματος το 2003. Κάνουμε έρευνα για έναν απλό λόγο: είμαστε περίεργοι. Ανασκάπτουμε το μέλλον. Θέλουμε να προσφέρουμε κάτι στην ανθρωπότητα και το κάνουμε εις βάρος πολλών άλλων πραγμάτων, οικονομικών, προσωπικών θυσιών, οικογενειακών.

Για την έρευνα χρησιμοποιείται ο πολφός στο εσωτερικό των δοντιών, γιατί αυτός σώζει αρκετά στοιχεία και γιατί έτσι αποφεύγονται οι επιμολύνσεις, παλιές και νεώτερες, που αποτελούν τον μεγαλύτερο κίνδυνο.

H έρευνα στη Μοριακή Αρχαιολογία έχει αρχίσει πριν από δέκα-δεκαπέντε χρόνια. Ένας από τους βασικούς στόχους ήταν να βρει τη σχέση των ανθρώπων με τους Νεάντερταλ, τους προανθρώπους, που έζησαν πριν από 150.000-300.000 χρόνια και πώς ήταν η εξέλιξη. H έρευνα κατέληξε ότι δεν ήταν οι Νεάντερταλ πρόγονοι του ανθρώπου. Μέχρι τώρα έχουν γίνει σποραδικές έρευνες σε ταφικό υλικό της Νεολιθικής Εποχής και της Εποχής του Χαλκού, π.χ. σε τάφους Βάσκων που έζησαν πριν από 5.000 χρόνια. H συστηματική γενικευμένη γενετική έρευνα σ' έναν αρχαίο ανθρώπινο πληθυσμό είναι αυτή που μπορεί να δώσει θετικά συμπεράσματα. Δεν έχει γίνει ακόμα, κι αυτό γιατί είναι πολύ ακριβή και δεν υπάρχει ενδιαφέρον για την ενίσχυσή της».

Τι γνωρίζουμε από τα μέχρι τώρα πορίσματα της πληθυσμιακής γενετικής σχετικά με την καταγωγή του ανθρώπου;

«Ουσιαστικά ο ανθρώπινος πληθυσμός ξεκίνησε από την Αφρική πριν από 70.000-100.000 χρόνια. Εξαπλώθηκε στη Μέση Ανατολή πριν από 30.000 χρόνια και προς την Ασία πριν από 30.000-40.000 χρόνια».

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και οι προοπτικές;

«Ύστερα από 15-20 χρόνια όλες οι τεχνολογίες της Μοριακής Βιολογίας θα έχουν τελειοποιηθεί τόσο πολύ, που οι παραδοσιακές μέθοδοι της Αρχαιολογίας θα ενισχύονται από τη Μοριακή Αρχαιολογία. Με τη βοήθεια της μοριακής τεχνολογίας οι αρχαιολόγοι θα μπορούν να αναπλάσουν τη σύσταση των αρχαίων πληθυσμών».

Πόσο διάστημα χρειάζεται για να καταλήξετε σε οριστικά συμπεράσματα, αφού εξασφαλίσετε άλλα εκατό δείγματα δοντιών;

«Λίγους μήνες».

Και μετά;

«Προγραμματίζουμε να τελειώσουμε με τους Μινωίτες και τους Μυκηναίους, και κατόπιν να προχωρήσουμε στους Ίωνες, τους Δωριείς, τους Μακεδόνες».

ΣΤΗ BPETANIA

Δίνουν «πρόσωπα» στους βασιλείς των Μυκηνών

Οι Βρετανοί ειδικοί ανάπλασαν, από οστά ηλικίας 3.500 χρόνων, τέσσερις «Αχαιούς», που τάφηκαν στον Ταφικό Κύκλο A' των Μυκηνών, και διακινδύνευσαν να διαγνώσουν ακόμα και φυσιογνωμικές συγγένειες μεταξύ τους. H ανάλυση του DNA, όμως, μπορεί να δώσει θετικές απαντήσεις

H ανάλυση του DNA οστών και δοντιών που είχε βρει ο Σλίμαν στους βασιλικούς τάφους των Μυκηνών, σε συνδυασμό με ιατροδικαστικές μεθόδους ανάπλασης των προσώπων από τα οστά, προχωρεί από έναν παράλληλο δρόμο στη Βρετανία και έχει ήδη δώσει τα πρώτα στοιχεία για το πώς έμοιαζαν αυτοί που κρύβονταν κάτω από τις χρυσές μάσκες του Ταφικού Κύκλου A' των Μυκηνών, στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας.

«Είδα το πρόσωπο του Αγαμέμνονα», ισχυριζόταν ο Ερρίκος Σλίμαν, τη στιγμή που ξεσφράγισε, στις ανασκαφές τού 1874-75 στις Μυκήνες, έναν από τους πολύχρυσους τάφους και διέκρινε τη σκιά από την επιδερμίδα νεκρού, που διαλύθηκε μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα μετά την επαφή με τον αέρα.

Εκατόν τριάντα χρόνια μετά, η Κέρι Μπράουν, του Τομέα Βιομοριακών Επιστημών στο Ινστιτούτο Επιστήμης και Τεχνολογίας του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ, σε συνεργασία με την επιστημονική Εγκληματολογική Υπηρεσία, αναζητά το DNA των 19 σκελετών που έμειναν, ανδρών, γυναικών και δύο παιδιών, για να λύσει το αίνιγμα των δεκάδων χρυσοφόρων Αχαιών που βρέθηκαν στους έξι λακκοειδείς τάφους. Αν δηλαδή ανήκαν στην ίδια οικογένεια, αν ήταν μια ομάδα άσχετων μεταξύ τους μισθοφόρων πολεμιστών.

H ομάδα ερευνητών έχει ήδη χρησιμοποιήσει τεχνικές Εγκληματολογίας, για να βάλει σάρκα στα αρχαία οστά και να αναζητήσει οικογενειακές ομοιότητες με κάποιον βαθμό επιτυχίας. Δύο ζεύγη έμοιαζαν συγγενείς, ενώ ενδείξεις από τα οστά έδειξαν το φύλο και την ηλικία των νεκρών. Όμως, μόνο το DNA μπορεί να δείξει τη συγγένεια.

Οι ειδικοί έχουν ήδη επεξεργασθεί γενετικό υλικό από ζώα και αρχαίο σκελετικό υλικό. Είναι μια δύσκολη διαδικασία και τα αποτελέσματα δεν είναι πάντοτε αξιόπιστα, αλλά οι ερευνητές έχουν ήδη ανακτήσει το DNA των Μαμούθ, τη διαδοχή των γονιδίων των προανθρώπων Νεάντερταλ και την ταυτότητα των μελών της αυτοκρατορικής οικογένειας των Ρομανόφ, που δολοφονήθηκαν.

Το «εμπόδιο» του Σλίμαν

Δυστυχώς για τους Βρετανούς ερευνητές, ο Σλίμαν κάλυψε τα οστά των Μυκηναίων βασιλέων με ένα κολλώδες συντηρητικό υλικό, που δυσκολεύει τις έρευνες. Στο μεταξύ, η ομάδα του Μάντσεστερ τελειοποιεί τις τεχνικές της, πριν αγγίξει τα δέκα δείγματα-ξύσματα μυκηναϊκών οστών και δοντιών. Με βάση το ποσοστό καταλληλότητας των δειγμάτων, που είναι 40%, μπορούν να βγουν συμπεράσματα για τέσσερα άτομα. Χρειάζονται όμως περισσότερα δείγματα απ' όλη την Ελλάδα, για να βγουν συμπεράσματα για το DNA των Ελλήνων.

«Σε εκατό χρόνια θα διαβάζουμε το μυαλό τους!»

«Αυτό που ονειρεύομαι - και πιστεύω ότι θα είναι δυνατό ύστερα από πενήντα-εκατό χρόνια - είναι ότι οι μοριακοί αρχαιολόγοι θα έχουν τη δυνατότητα να μελετούν στους αρχαίους πληθυσμούς σωματικά και πνευματικά χαρακτηριστικά επί μοριακού επιπέδου, όπως είναι η διάνοια», λέει ο καθηγητής Γενετικής κ. Γιώργος Σταματογιαννόπουλος. «H διάνοια είναι συνυφασμός γονιδίων και περιβάλλοντος. H διανόηση είναι πολυγονιδιακή. Μπορεί κανείς να υποθέσει ότι ύστερα από εκατό χρόνια, με την έρευνα του γονιδιώματος των αρχαίων μας προγόνων, θα ξέρουμε τη σύσταση των γονιδίων της διάνοιας των προγόνων μας που δημιούργησαν τον κλασικό πολιτισμό. H τεχνολογία και η Γενετική θα έχουν φτάσει σε τέτοιον βαθμό, που ο μοριακός αρχαιολόγος θα μπορεί να παίρνει οστικό υλικό και να μελετά τα γονίδια των αρχαίων Ελλήνων».

ΤΑ ΝΕΑ , 22/06/2004 , Σελ.: P22
Κωδικός άρθρου: A17970P221
ID: 421054

Ελληνικό πρόγραμμα DNA

Το Greek (Hellenic) DNA project αφορά τη γενετική εξέταση Ελλήνων και στεγάζεται στην εταιρεία Family Tree DNA. Όποιος εξετάζεται μέσω του προγράμματος λαμβάνει μειωμένες τιμές από την εταιρεία.

ΥΓ: Ο σύνδεσμος παρατίθεται πληροφοριακά, και όχι ως διαφήμιση. Όποιος ενδιαφέρεται για το αντικείμενο ας σταθμίσει τους οικονομικούς και μη παράγοντες και ας επιλέξει την εταιρεία που του ταιριάζει.

Πόσο Τούρκοι είναι οι κάτοικοι της Μικράς Ασίας;

Οι κάτοικοι της Μικράς Ασίας είναι απόγονοι τόσο των γηγενών πληθυσμών της χερσονήσου (οι οποίο λόγου της ισλαμικής θρησκείας επεβίωσαν της γενοκτονίας των Οθωμανών και Κεμαλικών κατά τις αρχές του 20ου αι. α), αλλά και μη γηγενών πληθυσμών από τα Βαλκάνια, τη Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία. Από την Κεντρική Ασία ήρθαν οι Τούρκοι, οι οποίοι ήταν ο κυριότερος φορές εξισλαμισμού και προσφάτως εκτουρκισμού της Μικράς Ασίας.

Σε τί βαθμό είναι οι σημερινοί Μικρασιάτες απόγονοι των Κεντροασιατικών Τούρκων; Η μελέτη των Cinnioglu et al. (2004) απεκάλυψε παρουσία 3.4% Μογγολοειδών απλοομάδων του χρωματοσώματος Υ στην Μικρά Ασία (απλοομάδες Q, O, και C).

Σύμφωνα με τουςTambets et al. (2004) η παρουσία Μογγολοειδών απλοομάδων στους σημερινούς Τουρκόφωνους Αλταϊκούς πληθυσμούς είναι τουλάχιστον 40% (πιθανόν 10% επιπλέον μιας και δεν εξετάστηκε η απλοομάδα Ο σε αυτή τη μελέτη). Σύμφωνα με τους Zerjal et al. (2002) αυτό το ποσοστό είναι για διάφορους Τουρκόφωνους: Κυργίζ (22%), Ντουνγκάν (32%), Ουιγκούρ (33%), Καζάκοι (86%), Ουζμπέκοι (18%).

Είναι φανερό πως η παρουσία Μογγολοειδούς καταγωγής στους Τουρκόφωνους πληθυσμούς είναι πολύ μεταβλητή, όμως είναι σαφές πως τουλάχιστον εν μέρει οι Πρωτό-Τουρκοι πρέπει να ήταν Μογγολοειδείς, αφού όλοι οι σημερινοί Τουρκόφωνοι πληθυσμοί έχουν Μογγολοειδή ανάμειξη. Ο μέσος όρος των έξη πληθυσμών που αναφέραμε είναι 38.5% και αποτελεί μια πρώτη εκτίμηση της πατρικής σύστασης των παλαιότερων Τούρκων της Κεντρικής Ασίας, οι οποίοι όπως φαίνεται ήταν περισσότερο Καυκασοειδείς από πατρική άποψη, και Μογγολοειδείς από την μητρική πλευρά.

Με βάση το ποσοστό 38.5% εκτιμούμε την Τουρκική καταβολή στον πληθυσμό της Μικράς Ασίας στο 11%. Λόγω της απλοποιημένης εκτιμήσεως, επιτρέποντας ένα σχετικό σφάλμα 33% τόσο υπερεκτίμησης, όσο και υποεκτίμησης της συχνότητας της Μογγολοειδούς συνιστώσας τόσο στους σημερινούς Μικρασιάτες, όσο και στους Τούρκους της Κεντρικής Ασίας, φτάνουμε σε πιθανή Τουρκική καταγωγή από 6-22%. Επομένως φαίνεται πως το Τουρκικό στοιχείο στη σύνθεση του Μικρασιατικού πληθυσμού αποτελεί μειοψηφία, αλλά δεν είναι σίγουρα αμελητέο.

Κατανομή Ανατολικοευρωπαϊκού απλότυπου στην Ευρώπη

Σύμφωνα με ένα πρόσφατο άρθρο για την μεταβλητότητα των Y-STR στην Ευρώπη, ενας συγκεκριμένος απλότυπος, ο 16-13-17-25-10-11-13 (ορισμένος επί των DYS19, DYS389I, DYS389II, DYS390, DYS391, DYS392 και DYS393) φαίνεται πως είναι προγονικός για την απλοομάδα R1a και παρουσιάζει συχνότητα (μαζί με τους γειτονικούς απλότυπους του) συχνότητα 30.6% στην Ανατολική Ευρώπη και 0.6% στη Δυτική Ευρώπη. Έτσι αυτός ο απλότυπος φαίνεται να υποδηλώνει Ανατολικοευρωπαϊκή προέλευση.

Μια αναζήτηση για αυτόν τον απλότυπο στην YHRD δίνει τα παρακάτω αποτελέσματα:



Κόκκινο χρώμα σημειώνει την παρουσία του απλοτύπου, ενώ μπλε την απουσία του.
Φαίνεται πως υπάρχει ένας Ανατολικός γεωγραφικός πυρήνας όπου παρουσιάζεται ο συγκεκριμένος απλότυπος, και αυτός συμπεριλαμβάνει τις περισσότερες (όλες) χώρες όπου ομιλούνται γλώσσες της Βαλτο-Σλαβικής οικογένειες. Στη Σκανδιναβία, Ολλανδία, Βέλγιο και στις Βρεττανικές Νήσους, ο απλότυπος λείπει, αλλά αυτό δεν ισχύει για τη Γερμανία, Αυστρία και Ελβετία, λόγω πιθανών ιστορικών επαφών με Βαλτο-Σλαβικούς λαούς. Ο απλότυπος απουσιάζει επίσης από τον Ιταλο-Κελτικό κόσμο, καθώς και από τη Νότιο Βαλκανική, πράγμα που επίσης διαγράφει την ουσιαστικά Βαλτο-Σλαβική του προέλευση στην πλειοψηφία τουλάχιστον των περιπτώσεων.

Η γενική παρουσία του Ανατολικοευρωπαϊκού απλοτύπου στις Βαλτο-Σλαβικές χώρες μας επιτρέπει να πιθανολογήσουμε πως αυτός υπήρχε στο στάδιο της Πρωτο-Βαλτο-Σλαβικής ενότητας, και η γεωγραφική του έκταση είναι μια πρώτη προσέγγιση της γενετικής επιρροής των αντιπροσώπων αυτού του κλάδου της Ινδο-Ευρωπαϊκής οικογένειας.

(*) Δύο εκ των δειγμάτων της Βρεταννίας αφορούν Ινδο-Πακιστανικούς πληθυσμούς όπου η απλοομάδα R1a έχει μεγάλη συχνότητα, και ένα τρίτο αφορά το κοσμοπολίτικο Λονδίνο.

(**) Ή πιθανώς Ινδο-Ιρανούς, όπως τεκμηριώνεται από την παρουσία του απλοτύπου στην Ινδική υποήπειρο καθώς και στο Ιράν. Αυτή η επιρροή όμως πρέπει να ήταν αμελητέα στην περίπτωση της Ευρώπης, έως και τα πρόσφατα χρόνια.

Πολυμορφισμοί Y-STR στην Ευρώπη

Ένα πολύ σημαντικό καινούριο άρθρο χρησιμοποιεί σύντομες ακολουθιακές επαναλήψεις (short tandem repeat, STR) στο χρωματόσωμα Υ σε ένα δείγμα 12,700 Ευρωπαίων ανδρών. Οι πολυμορφισμοί τύπου STR μεταλλάσσονται ταχέως, και έτσι δεν είναι χρήσιμοι για την μελέτη της φυλογένεσης, αλλά μπορούν να ανιχνεύσουν πιο πρόσφατες σχέσεις ανάμεσα σε πληθυσμούς.

Το κύριο συμπέρασμα απ' αυτή τη μελέτη είναι η ανακάλυψη ισχυρής διαφοροποίησης ανάμεσα σε ένα ανατολικό και ένα δυτικό σύμπλεγμα απλοτύπων. Στην Κεντρική Ευρώπη αυτά τα συμπλέγματα συναντώνται, και η διαφοροποίηση είναι ισχυρότερη κατά την ανατολική-δυτική κατεύθυνση και όχι κατά τη βόρεια-νότια. Δηλαδή, η κυριότερη διαφοροποίηση στα χρωματοσώματα Υ στην Ευρώπη είναι σε ανατολικούς και δυτικούς και λιγότερο σε βόρειους και νότιους. Ακολουθεί ένα δενδρόγραμμα των σχέσεων των πληθυσμών που εξετάστηκαν σ' αυτή τη μελέτη:



Στο επόμενο διάγραμμα παρουσιάζονται οι πρώτες τρεις διαστάσεις του MDS των γενετικών αποστάσεων μεταξύ των διαφόρων πληθυσμών. Κάθε απ' αυτές τις διαστάσεις περιγράφει ένα τμήμα της μεταβλητότητας των Ευρωπαϊκών απλοτύπων: η κύρια διαφοροποίηση στο σχήμα a χωρίζει τους Ευρωπαίους σε Ανατολικούς, Δυτικούς και Κεντρικούς, καθώς και την ιδιαιτερότητα των μεγαλουπόλεων (όπως π.χ. Παρίσι) εν σχέσει με τον περιβάλλοντα χώρο, αφού αυτές είναι προορισμός μεταναστών από ευρεία περιοχή. Επίσης καταδεικνύεται η ιδιαιτερότητα των Σλοβένων και Κροατών που διαφοροποιούνται από το Κεντρικό σύμπλεγμα, και ομοιάζουν με τους Ανατολικούς. Η διάσταση b είναι αξιοσημείωτη γιατή δείχνει τη διαφοροποίηση των Τούρκων από τους άλλους Βαλκανικούς πληθυσμούς. Η διάσταση c παρουσιάζει βόρεια-νότια διαφοροποίηση, όμως όπως σημειώθηκε, αυτή είναι κατά πολύ ασθενέστερη της δυτικής ανατολικής.



Σχετικά με τους Έλληνες, μπορούμε να παρατηρήσουμε τα εξής. Οι Έλληνες ανήκουν σε ένα σύμπλεγμα (δείτε το παραπάνω δενδρόγραμμα) που περιλαμβάνει πληθυσμούς από τμήματα της Ιταλίας και τη Σικελία στα δυτικά έως την Τουρκία ανατολικά και από την Ουγγαρία βόρεια έως την Ελλάδα νότια. Αυτή η περιοχή σχετίζεται με την Παλιά Ευρώπη (Old Europe) της Μαρίας Γκιμπουτάς όπου αναπτύχθηκε εξαιρετικός Νεολιθικός πολιτισμός, καθώς και με την Ανατολική Ρωμαϊκή αυτοκρατορία.

Οι συγγραφείς της μελέτης επίσης κάνουν μια ανάλυση ψευδο-ανάμειξης στους μελετώμενους πληθυσμούς σε Δυτικό, Ανατολικό και "Άλλο" σύμπλεγμα. Είναι αξιοσημείωτο πως οι Έλληνες ανήκουν κατα 44%Δ+27%Α, ενώ Βούλγαροι 53%Α+28% και Ρουμάνοι 57%Α+24%Δ, ενώ οι Αλβανοί 53%Α+34%Δ. Επομένως φαίνεται πως είναι διαφοροποιημένοι σε αρκετό βαθμό από τους βορειότερους Βαλκανικούς λαούς οι οποίοι είναι πιο Ανατολικοί, είτε λόγω πρόσμειξης με Σλάβους κατά τη νότια μεσαιωνική πορεία τους, είτε γιατί οι άλλοι ανατολικοί Σλαβοι (π.χ. Ρώσσοι) παρουσιάζουν Φιννο-Ουγγρική πρόσμειξη, είτε γιατί υπήρχε ήδη από την αρχαιότητα γενετική διαφοροποίηση Ελλήνων με τους βορειότερους λαούς (Ιλλυριούς και Θράκες). Το πιθανότερο είναι πως συνδυασμός αυτών των παραγόντων εξηγεί τη διαφοροποίηση.

Η διαφοροποίηση των Τούρκων από την Μικρά Ασία και τα Βαλκάνια στη διάσταση b εξηγείται από τη Μικρασιατική/Κεντροασιατική προέλευση αυτών, αφού οι Τούρκοι είναι κατά κύριο λόγο ένας δυτικο-Ασιατικός πληθυσμός με Κεντροασιατική (Τουρανοειδή, δηλ. Καυκασοειδή-Μογγολοειδή και άλλη) πρόσμειξη.

Human Genetics (Published Online)

Signature of recent historical events in the European Y-chromosomal STR haplotype distribution

Lutz Roewer et al.

Abstract Previous studies of human Y-chromosomal single-nucleotide polymorphisms (Y-SNPs) established a link between the extant Y-SNP haplogroup distribution and the prehistoric demography of Europe. By contrast, our analysis of seven rapidly evolving Y-chromosomal short tandem repeat loci (Y-STRs) in over 12,700 samples from 91 different locations in Europe reveals a signature of more recent historic events, not previously detected by other genetic markers. Cluster analysis based upon molecular variance yields two clearly identifiable sub-clusters of Western and Eastern European Y-STR haplotypes, and a diverse transition zone in central Europe, where haplotype spectra change more rapidly with longitude than with latitude. This and other observed patterns of Y-STR similarity may plausibly be related to particular historical incidents, including, for example, the expansion of the Franconian and Ottoman Empires. We conclude that Y-STRs may be capable of resolving male genealogies to an unparalleled degree and could therefore provide a useful means to study local population structure and recent demographic history.

Link

Μοριακοί αρχαιολόγοι διερευνούν την καταγωγή των αρχαίων Ελλήνων

Η ανάλυση γενετικού υλικού από αρχαία οστά και δόντια θα αποκαλύψει σύντομα την καταγωγή των Μυκηναίων και των Μινωιτών, ελπίζει ένας Ελληνας γενετιστής που εργάζεται στις ΗΠΑ. Οι συνεχιζόμενες έρευνές του έχουν ήδη δείξει ότι οι Έλληνες ζουν στο χώρο της Μεσογείου από το 2.900 π.Χ., περίπου 1.000 χρόνια περισσότερα από ό,τι πιστεύαμε ως σήμερα.

«Η έρευνα έχει σκοπό [...] να διαγνώσει το DNA των αρχαίων Ελλήνων και να διαπιστώσει την προέλευσή τους, αν ήρθαν από το Βορρά, αν ήρθαν από τις στέπες της Ρωσίας ή την Κεντρική Ευρώπη, αν υπάρχει συνέχεια» εξηγεί στα Νέα της Τρίτης ο Δρ Γιώργος Σταματογιαννόπουλος, καθηγητής του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον στο Σιάτλ.

Η ερευνητική ομάδα, που περιλαμβάνει και επιστήμονες από την Ελλάδα, έχει ήδη πραγματοποιήσει γενετικές αναλύσεις σε περίπου 50 δόντια Μινωιτών και 30 Μυκηναίων. Αναζητά τώρα περίπου άλλα τόσα δείγματα με διατηρημένο πολφό, ώστε να είναι δυνατόν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα.

Από τη στιγμή που θα βρεθούν νέα δείγματα, οι αναλύσεις θα μπορούσαν να ολοκληρωθούν σε διάστημα μηνών. «Προγραμματίζουμε να τελειώσουμε με τους Μινωίτες και τους Μυκηναίους και κατόπιν να προχωρήσουμε στους Ίωνες, τους Δωριείς, τους Μεκεδόνες» αναφέρει ο κ. Σταματογιαννόπουλος.

Ανεξάρτητα, ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ εξετάζει με γενετικές τεχνικές τα οστά που ανακάλυψε ο Σλίμαν στους βασιλικούς τάφους των Μυκηνών, προκειμένου να διαπιστώσει αν οι νεκροί ήταν μέλη της ίδιας οικογένειας ή άσχετα πρόσωπα.

Στο μέλλον τα ευρήματα θα συμπληρώσουν την εικόνα που έχουμε για τους αρχαίους Έλληνες. Ο κ. Σταματογιαννόπουλος πιστεύει ότι, εκτός από πληροφορίες για τις μετακινήσεις και τις συγγένειες των ελληνικών πληθυσμών, κάποτε οι γενετικές αναλύσεις θα προσφέρουν και άλλα στοιχεία, όπως τα πνευματικά χαρακτηριστικά των αρχαίων προγόνων μας:

«Η διάνοια είναι συνυφασμός γονιδίων και περιβάλλοντος. Η διανόηση είναι πολυγονιδιακή. Μπορεί κανείς να υποθέσει ότι ύστερα από 100 χρόνια θα ξέρουμε τη σύσταση των γονιδίων της διάνοιας των προγόνων μας που δημιούργησαν τον κλασσικό πολιτισμό» υποστηρίζει.

Ο κ. Σταματογιαννόπουλος, γνωστός από τις μελέτες του για τη μεσογειακή και τη δρεπανοκυτταρική αναιμία, βρέθηκε πρόσφατα στην Αθήνα με αφορμή την ανακήρυξή του σε αντεπιστέλλον μέλλον της Ακαδημίας Αθηνών.

Σύνδεσμος (in.gr)