10.6.10

Γενετική των Εβραίων (νέα μελέτη)

Μια νέα μεγάλη μελέτη για τη γενετική σύσταση των Εβραίων δημοσιεύτηκε μερικές μέρες μετά την προηγούμενη. Σύμφωνα με αυτή τη μελέτη, οι Εβραίοι μπορούν να διακριθούν σε αρκετές υποομάδες, π.χ. Υεμενίτες, Μεσανατολίτες, Ευρωπαίοι (Σεφαρντίμ και Ασκεναζίμ).

Οι Ευρωπαίοι Εβραίοι (Σεφαρντίμ και Ασκεναζίμ) βρίσκονται ενδιάμεσα στους Ευρωπαίους και τους Μεσανατολίτες.

Η μελέτη παρουσιάζει και Ελληνικό ενδιαφέρον, αφού περιέχει δείγματα Κυπρίων και Τούρκων, αλλά και μια μεγάλη γκάμα Ευρασιατικών πληθυσμών με αρκετά λεπτομερή ανάλυση τόσο σε παγκόσμιο, όσο και σε περιφερειακό επίπεδο.

Σε παγκόσμιο επίπεδο


Σε περιφερειακό επίπεδο


Μπορούμε να αναφέρουμε μερικά εμφανή συμπεράσματα:
  • Απουσία Νεγροειδούς πρόσμιξης στους Ευρωασιατικούς πληθυσμούς με εξαίρεση τους Βόρειους Αφρικανούς και τους Άραβες
  • Απουσία Μογγολοειδούς πρόσμιξης στην Δυτική Ευρασία, με εξαίρεση τους Ρώσους και τους Τούρκους
  • Διακρίνονται σε παγκόσμιο επίπεδο αρκετές καυκασοειδείς συνιστώσες: ανοιχτό γαλάζιο (Νότιος Ευρώπη-Δυτική Ασία), μπλε (Ευρώπη), μωβ (Μοζαβίτες), ροζ (Σημιτες), ανοιχτό πράσινο (Ασία), σκούρο πράσινο (Νότιος Ασία)
Οι περισσότεροι Ευρωπαϊκοί πληθυσμοί αποτελούνται από τις γαλάζιες, μπλέ, και ανοιχτόπράσινες συνιστώσες, με διαφοροποίηση ως προς τη σύνθεση.

Στη Βόρειο Ευρώπη κυριαρχεί το μπλε, ενώ στη νότιο το γαλάζιο. Οι Βάσκοι και οι Ρώσοι δεν έχουν καθόλου ανοιχτοπράσινο, πιθανόν λόγω απομόνωσης από κινήσεις πληθυσμών από τη Δυτική Ασία.

Οι Τούρκοι και οι Κύπριοι παρουσιάζουν όπως αναμένεται αυξημένο γαλάζιο και ανοιχτοπράσινο, ενώ οι Κύπριοι παρουσιάζουν και λίγο ροζ, το οποίο ίσως ανάγεται είτε στους Φοίνικες της αρχαιότητας, είτε σε μεταγενέστερους πληθυσμούς της Μέσης Ανατολής (π.χ. Χριστιανοί Σύροι που κατέφυγαν στην Κύπρο μετά την έλευση των Αράβων).

Η ανάλυση σε περιφερειακό επίπεδο είναι ακόμα πιο ευκρινής και δείχνει πως οι "Αραβικές" συνιστώσες που σχετίζονται με Σαουδάραβες και Βεδουίνους δεν είναι σημαντικές στην Κύπρο, ούτε η συνιστώσα των Δρούζων. Οι Κύπριοι περιλαμβάνουν Δυτικοασιατικές και Νοτιοευρωπαϊκές συνιστώσες. Γενικά θα μπορούσε να πει κανείς πως οι Κύπριοι γενετικά βρίσκονται ανάμεσα στην Ευρώπη και τη Δυτική Ασία, όπως θα περίμενε κανείς από τη γεωγραφική θέση της Μεγαλονήσου.

8 σχόλια:

SantiSampi είπε...

Από γενετική δε γνωρίζω αλλά μερικές μπακαλίστικες ερωτήσεις...

1) Σε παγκόσμιο επίπεδο, βλέπω πως το ανοιχτό κίτρινο είναι αντιπροσωπευτικό των Γιακούτων (ενώ το σκούρο πληθυσμών της Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ασίας). Αν δεν με γελούν τα μάτια μου, αυτό το ανοιχτό κίτρινο βρίσκεται στο τουρκικό και ρωσσικό δείγμα (μάλιστα στους Ρώσσους περισσότερο!) - τι το θεωρείς, αντιπροσωπευτικό "Τουρανών" ή κάτι τέτοιο;

2) Σε παγκόσμιο επίπεδο πάλι, βλέπω πως και οι Τούρκοι έχουν λίγο ροζ, απλά λιγότερο απ'ότι οι Κύπριοι. Με την ευκαιρία, οι συγκεκριμένοι Κύπριοι είναι ελληνοκύπριοι ή τουρκοκύπριοι; Επίσης ξέρεις αν παρουσιάζουν οι δύο ομάδες ομοιότητες; Ομολογουμένως το κυπριακό δείγμα δεν εντυπωσιάζει αφού μετακινήσεις πληθυσμών προς την Κύπρο γίνονταν κυρίως από Ανατολία και Ελλάδα με λιγότερες από το Λεβάντε (συμπεριλαμβανομένων των Φοινίκων που δεν ήταν ποτέ τόσο σημαντικοί όσοι οι Ετεοκύπριοι και, ειδικά, οι Έλληνες στο νησί).

3) Οι Εβραίοι μού φαίνεται πως παρουσιάζουν ομοιότητες μεταξύ τους αλλά και διαφορές ανάλογα με τις διαφορετικές περιοχές που εγκαταστάθηκαν (διαφορετικές προσμίξεις;) εκτός από τους Αιθίοπες Εβραίους που φαίνεται να είναι απλά Αιθίοπες προσήλυτοι; Κρίμα που δεν συμπεριλήφθηκε και δείγμα Ρωμανιωτών.

Dienekes είπε...

1) Οι Γιακούτοι είναι Τουρκόφωνοι που μετακόμισαν στην Ανατολική Σιβηρία από την περιοχή της λίμνης Μπαϊκάλ. Γενικά θα έλεγα πως το ανοιχτό κίτρινο έχει σαφή Αλταϊκό χαρακτήρα, μιας και βρίσκεται και στους Μογγόλους που είναι τα γλωσσικά ξαδέρφια των Τούρκων.

2) A set of 9 non-Jewish populations – Armenians, Cypriots, Egyptians,
Jordanians, Lebanese, Saudis, Syrians, Turks, and Yemenis – that provide further information on
the Levant and contiguous geographic regions, are included. The Cypriot samples were collected
from the Republic of Cyprus.

Άρα μάλλον Ελληνοκύπριοι.

Είναι δύσκολο να πει κανείς τι ακριβώς είναι το ροζ, πάντως είναι απόν από τους Γεωργιανους, Lezhgin, Adyghe και σχετικά χαμηλό σε Πέρσες και Αρμένιους, άρα δεν μοιάζει τόσο πολύ ως "παλιό Μεσανατολικό" και έχει περισσότερη συνάφεια με Σημίτες. Οι Φοίνικες είναι προφανής υποψήφιος, όπως και Σύροι Χριστιανοί, Εβραίοι της Κύπρου κτλ. Γενικά από την Ελληνιστική εποχή μέχρι τον 7ο αιώνα η Κύπρος με τον Λεβάντε είχαν κοινό Ελληνιστικό πολιτισμό, άρα θα υπήρξε αμφίδρομη ροή ανάμεσα στο νησί και τις Ελληνο-Αραμαϊκές πόλεις της Μέσης Ανατολής. Υπάρχουν πολλά ενδεχόμενα.

3) Οι Εβραίοι από την Ινδία και την Αιθιοπία είναι ξεκάθαρα απόγονοι ντόπιων. Οι υπόλοιποι Εβραίοι χωρίζονται σε τρεις διακριτές ομάδες (Ευρωπαίοι, Λεβαντίνοι, Υεμενίτες).

abravanel είπε...

Αναφέρεσαι σε αυτή;
http://www.cell.com/AJHG/fulltext/S0002-9297%2810%2900246-6?large_figure=true

Σε αυτή συμπεριελήφθησαν δείγματα από αρκετές δεκάδες άτομα. Δεν γνωρίζω, για ευνόητους λόγους αν συμπεριελήφθησαν ρωμανιώτες, αλλά πολύ πιθανόν, αν και μετά τον Β'ΠΠ δεν υπάρχουν πέρα των Ιωαννίνων περιπτώσεις που να μην έχουν εισχωρήσεις σεφαραδίτες μέσα.

Dienekes είπε...

Αυτό το post είναι για μια άλλη μελέτη

http://dienekes.blogspot.com/2010/06/genome-wide-structure-of-jews-behar-et.html

Dienekes είπε...

Μιας και φαίνεσαι ειδικός στο θέμα, πριν από την απελευθέρωση της Μακεδονίας υπήρχαν σχέσεις ανάμεσα στους Ρωμανιώτες και τους Σεφαραδίτες; Από πολιτική άποψη οι δύο πληθυσμοί βρίσκονταν στην ίδια πολιτική οντότητα (Οθωμανική αυτοκρατορία) για 4-5 αιώνες και ξεχωριστά για 1, άρα υποθέτω πως θα υπήρχαν επιγαμίες ανάμεσα τους. Κατά πόσο γνωρίζουμε αν οι Ρωμανιώτες προέρχονται από τους προ-Σεφαραδιτικούς Εβραίους και δεν είναι σε σημαντικό βαθμό Σεφαραδίτες που έγιναν Ελληνόφωνοι επειδή βρέθηκαν εν μέσω Ελληνικών πληθυσμών;

abravanel είπε...

Τώρα το είδα - θα ρίξω μια ματιά εκεί.

Υπάρχει μια σύγχυση - επέτρεψε μου να μακρηγορήσω. Οι Ρωμανιώτες είναι εβραϊκοί πληθυσμοί που εμφανίζονται στον ελλαδικό χώρο τους πρώτους αιώνες της ελληνιστικής εποχής από εμπόρους αλλά κυρίως σκλάβους - η πρώτη γραπτή μαρτυρία αφορά τον Μόσχο τον 3ο αιώνα ΠΚΕ. Εκείνη την εποχή η θρησκεία ταυτίζεται με την εθνοτική καταγωγή.

Οταν ο Ιουδαϊσμός απέκτησε μια σημαντική προσηλυτιστική δυναμική, όπως άλλες ανατολικές θρησκείες, που οδήγησε αργότερα στην ανάδειξη του Χριστιανισμού, τότε ναι μπορούμε να μιλάμε και για σημαντικούς πληθυσμούς με μη αρχαιοισραηλιτική εθνοτική καταγωγή. Τότε ο Ιουδαϊσμός χάνει τις εθνοτικές αναφορές του και μετατρέπεται σε μια ουνιβερσαλιστική θρησκεία - μόνο τα αντιεβραικά μέτρα οδήγησαν την μη-εθνοτική ιουδαϊκή θρησκεία να ξανα-αποκτήσει de facto εθνοτικό χαρακτήρα χωρίς όμως πλέον να είναι de jure.

Οι Ρωμανιώτες συνέχισαν την ξεχωριστή πορεία τους και με την έκπτωση της Ρωμαικής Αυτοκρατορίας περιορίστηκαν στον βυζαντινό χώρο. Εκεί το 1200, 1300 δέχτηκαν τους πρώτους πρόσφυγες από την Γαλλία, την Ιταλία και Γερμανία. Και 2/3 αιώνες μετά είχαμε την άφιξη των σεφαραδίτων που υπερείχαν πολιτισμικά κάθε τοπικού πληθυσμού της εποχής και προφανώς αυτό ίσχυε ακόμα περισσότερο για τους ίδιους τους εβραίους.

Οι υπόλοιποι εβραϊκοί πληθυσμοί απορροφήθηκαν και απέμειναν μόνο οι Ασκενάζι στην Θεσσαλονίκη που και αυτοί έχασαν την ιδιαίτερη ταυτότητα τους και οι Ρωμανιώτες που είχαν ήδη την ευκαιρία να δημιουργήσουν έναν πολυαίωνο πολιτισμό που άντεξε στην σεφαραδίτικη πολιτισμική υπεροχή. Αλλού όπως στα Ιώνια νησιά μεταμορφώθηκαν και απέκτησαν μια μικτή γκρεκάνικη ταυτότητα, μίξη ιταλών και ελλήνων.

Οι δυο ή τρεις κοινότητες συζούσαν σε πολλές περιοχές όπως στα Χανιά, την Κέρκυρα κ.ο.κ. Αλλού υπήρχαν αποκλειστικά σεφαραδίτικες κοινότητες όπως στην Καβάλα, Ξάνθη και αλλού αποκλειστικά ρωμανιώτικες όπως στην Αρτα, την Πρέβεζα, τα Ιωάννινα. Και αλλού υπήρχαν και ρωμανιώτες και σεφαραδίτες χωρίς όμως να συνιστούν διακριτές κοινότητες όπως στην Λάρισα. Και αλλού όπως στην Βέροια οι ρωμανιώτες αφομοιώθηκαν παντελώς από τους σεφαραδίτες. Δεν αναφέρω την Θεσσαλονίκη γιατί τα μεγέθη εκεί είναι τεράστια.

Δυστυχώς οι κοινότητες στο νέο ελληνικό βασίλειο εξολοθρεύτηκαν όλες, (Αγρίνιο, Τριπολιτσά κτλ) και απέμεινε μόνο η Χαλκίδα επειδή παραδώθηκε από τις Μεγάλες Δυνάμεις στην Ελλάδα μετά το τέλος της Επανάστασης. Αυτή η μόνη αυτόχθονη οργανωμένη κοινότητα της Παλαιάς Ελλάδας. Σύντομ βέβαια επανεποικίστηκαν αλλά η κοινή εθνική ταυτότητα υπερείχε της οποιασδηποτε πολιτιστικής.

Αυτά στα λέω γιατί στο τέλος του σχολίου λες οτι βρισκόνταν ξεχωριστά και μετά χωριστά. Οπότε κατ'αρχήν βλέπεις οτι σε πολλές πόλεις συνυπήρχαν και οι δυο κοινότητες με τις αναμενόμενες επιγαμίες. Αλλά και μετά επιγαμίες υπήρχαν ανάλογα με τις κρατικές μεταβολές. Πχ η επέκταση στην Θεσσαλία επέτρεωε σε Βόλο, Πρέβεζα και Λάρισα να συνεχίσουν τις επιγαμίες και διέκοψε αυτές με την Θεσσαλονίκη που συνεχίστηκαν μετά το 1912.

Αυτή η μακρυνή απάντηση νομίζω οτι απαντά και στο θέμα αν οι ρωμανιώτες είναι σεφαραδίτες που άλλαξαν. Αυτό είναι αδύνατον γιατί η διαφορά μεταξύ τους δεν είναι μόνο η γλώσσα αλλά και μια ολόκληρη σειρά παραδόσεων, όπως διαφέρει ένας τσάκωνας από έναν πόντιο. Η γλώσσα μπορεί να άλλαζε αλλά όχι και οι παραδόσεις, πχ οι Ρωμανιώτες της Θεσσαλονίκης έμαθαν λαντίνο και άφησαν τα ελληνικά αλλά διατηρήθηκαν ως ξεχωριστή κοινότητα με το ίδιο όνομα συναγωγής στην οποία δίδαξε ο Απ.Παύλος όταν δίδαξε στους εβραίους της πόλης το 50ΚΕ.

Οι Ρωμανιώτες είναι ουσιαστικά αυτόχθονοι πληθυσμοί αρχικών αρχαιοισραηλιτικών πληθυσμών με παρουσία περίπου 2100 ετών στον ελλαδικό χώρο, ενώ οι Σεφαραδίτες είναι κατά 90% ίβηρικής καταγωγής και 10% προηγούμενες δυτικές εγκαταστάσεις με μια ιστορία 5-7 αιώνων στον χώρο.

Βγήκε λίγο μακρύ αλλά ήθελα και την προπόνηση. :-)

Dienekes είπε...

Η διατήρηση διακριτών πολιτιστικών-γλωσσικών ταυτοτήτων δεν αποκλείει τις επιγαμίες. Το γεγονός λοιπόν πως διατηρήθηκαν ξεχωριστές πολιτιστικές ταυτότητες δεν είναι από μόνο του αρκετό για να συμπεράνουμε αν υπήρχαν επιγαμίες ή όχι, ούτε το βαθμό της καταγωγής των Ρωμανιωτών από τους Εβραίους της Ελληνιστικής εποχής του Ελλαδικού χώρου.

Η πολιτιστική καταγωγή των Ρωμανιωτών από τους Ελληνιστικούς Εβραίους φαίνεται αρκετά πιθανή, αλλά η γενετική τους σχέση με αυτούς νομίζω δεν είναι αυταπόδεικτη.

agiospeter είπε...

Μπορειτε να μου κανετε ενα απολογισμο για το τι ειναι οι ελληνοκυπριοι??τι ποσοστο ειναι ελληνικο τι ανατολικο κ τι Ευροπαικο??